
"PERP DEX" KHÔNG PHẢI MỐT NHẤT THỜI
Đầu năm, có 3 xu hướng chính mình quan sát và tin là hiện tượng của năm nay là DeFAI, Perp Dex, Trading App. Hai trong số đó đã xảy ra: DeFAI, Perp Dex và một xu hướng khác đang được bỏ thêm vào giỏ này (ownership/futarchy).
Mảng DeFAI đã hot trở lại qua các đợt launchpad trên Virtuals nhưng rồi phần lớn vẫn chưa có gì đặc biệt hay product market fit, nên đơn giản chỉ là 1 sóng đầu cơ thứ 2 bùng lên rồi tắt lịm. Đến hiện tại, mình vẫn chưa thấy dấu hiệu nào phù hợp để DeFAI trở lại.
Perp Dex thì lại khác.
Bản thân nó cung cấp sản phẩm “Perpetual Futures Trading”, món đã được chứng minh là nhu cầu thiết yếu, là sản phẩm product market fit trong thị trường. Vấn đề của nó chỉ nằm ở “Perpetual Futures Trading” nhưng trên DeFi. Điều này từng là rào cản lớn nhất để nó mang lại hiệu suất, trải nghiệm sánh ngang hay tối ưu hơn cả các Cex, cho tới khi Hyperliquid xuất hiện kèm lời khẳng định điều đó hoàn toàn khả thi.
Và giờ chúng ta có phép tính này:
[Một nhu cầu thiết yếu chưa được lấp đầy] + [Một môi trường mới có thể đáp ứng tốt & tối ưu hơn] = [Một xu hướng phát triển tất yếu hơn là một xu thế nhất thời]
Nên ngay cả khi vừa rồi Perp Dex đã nổi lên mạnh dẫn dắt bởi Hyperliquid, lên tới đỉnh điểm khi CZ chính thức nhúng chân vào cuộc đua và rồi hạ nhiệt khi sau cú sập 11/10, vẫn có đủ cơ sở để bạn kỳ vọng xu hướng Perp Dex sớm trở lại.
Hyperliquid hiện tại đang là cái tên đứng đầu mảng này nhưng không đồng nghĩa vị trí đó chắc chắn tiếp tục. Họ cũng có những vấn đề riêng phải đối mặt và cũng từ chỗ có vấn đề mà nó đang dọn đường cho những cơ hội khác xuất hiện.
Bài viết sẽ không dẫn bạn đi thẳng tới kết luận mua hay bán $HYPE. Mọi thứ còn quá sớm để kết luận khi mà cuộc đua Perp Dex theo mình chỉ mới vừa bắt đầu.
Mình sẽ tập trung đưa ra những quan sát, vẽ ra một bức tranh đầy đủ nhất về Hyperliquid để bạn có thể nắm được đầy đủ rủi ro, thách thức và cơ hội có thể xuất hiện.
HYPERLIQUID ĐANG CÓ GÌ TRONG TAY?
Có sản phẩm tốt. Có người dùng lớn. Có doanh thu cao. Có $HYPE tăng mạnh. Tất cả đều là những yếu tố chính góp phần đưa Hyperliquid chiếm một thị phần không hề nhỏ trong mảng Perpetual Future thậm chí là so với các sàn Cex.
Nếu xét về #rank tổng giá trị hợp đồng Long/Short đang mở (Open Interest), Hyperliquid đứng ngay ở vị trí thứ 4 với 12.4% - sát nút Bybit.
→ Đó đều là những điều mà trước đây chưa một dự án Perp Dex nào đạt được.
Hiểu đúng hơn về điểm tốt của sản phẩm Hyperliquid:
Trong khi các đối thủ khác chọn xây dựng trên một chain cố định, không có quyền thay đổi kiến trúc hạ tầng Blockchain, họ phải tìm các phương án thay thế như vAMM, Order Book “ảo”, một số bị hạn chế ở tốc độ thì Hyperliquid chọn xây một chain riêng với các tuỳ chỉnh tối ưu nhất cho hoạt động trading thông qua HyperCore, mang Order Book lên onchain.
Thanh khoản là một thứ cực kỳ quan trọng. Thanh khoản đối với hoạt động Perpetual Trading, giao dịch đòn bẫy lại càng quan trọng hơn. Mà để thanh khoản tốt, đảm bảo thì sự tham gia của Market Maker là một thành phần không thể thiếu. Và bạn có thể hiểu đơn giản, Hyperliquid đã tạo được một môi trường đủ tốt để Market Maker dám đặt lệnh, tham gia Market Making một cách yên tâm, ít rủi ro như trên môi trường Cex.
[Thanh khoản tốt trade vol lớn] + [Không KYC] + [Phi tập trung] + [Minh bạch]
→ Lần đầu có Perp Dex đảm bảo đồng thời mấy yếu tố này, Hyperliquid đã thắng phần còn lại trên thị trường 1-0.
HYPERLIQUID ĐANG ĐỐI MẶT VỚI ĐIỀU GÌ?
Thành công của Hyperliquid là khó chối cãi nhưng những gì Hyperliquid đang có đơn thuần là bức tranh ở thời điểm hiện tại và quá khứ. Mà đầu tư là tìm điểm kỳ vọng cho tương lai. Điểm “ăn tiền” của Hyperliquid mang lại là nằm ở hiệu suất sản phẩm tốt nhưng điều đó không đồng nghĩa nó vẫn sẽ là tốt nhất.
Điều này dẫn mình tới câu hỏi:
Đâu là điểm yếu và thách thức mà Hyper đang phải đối mặt?
Sự thành công của $HYPE khi tăng giá cộng việc nền tảng ngày càng có nhiều cá voi sử dụng để trade với volume vị thế một lệnh hàng triệu đô đã làm thị trường nghiêm túc chú ý tới Perp Dex và bắt đầu đi tìm một Hyperliquid thứ 2.
Một số dự án đối thủ đem lại môi trường trade Perp với hiệu suất gần bằng hoặc tương đương với Hyperliquid và còn offer thêm những món hấp dẫn khác như: fee giao dịch bằng 0 + cơ hội airdrop → đã dẫn tới thị phần Hyperliquid giảm đi thấy rõ.
Mặc dù doanh thu của Hyperliquid nhìn chung vẫn duy trì khá tốt $10M-$20M một tuần. Nhưng dưới bối cảnh cạnh tranh ngày một tăng thì đây rõ là một thách thức lớn mà Hyperliquid phải đối mặt. Vì sao?
Vì một trong những động lực lớn mà thị trường đã kéo giá $HYPE lên tốt như vừa rồi là nhờ hai câu chuyện:
Có doanh thu cao vượt trội.
Lấy 99% doanh thu đó đi Buyback token.
Ngoài ra, cộng với một số yếu tố như:
$HYPE đang đi vào giai đoạn unlock lượng token lớn cho team.
Những lo ngại, tranh cãi về thiết kế tự động giảm đòn bẫy.
Sản phẩm flagship trên hệ sinh thái Hyperliquid chính là Perpetual Trading, các hoạt động DeFi khác hay cả Spot Trading đều chưa nổi bật.
Nếu nhìn rộng ra đối thủ của Hype không chỉ là Light hay Aster,… mà còn là chính Solana vì cũng hướng tới trading cho dòng vốn internet capital.
Nên khó để phủ nhận Hyperliquid đang có nhiều yếu tố bearish hơn trước đây. Nếu không kéo lại nhu cầu giao dịch Perp trên Hyperliquid thì việc $HYPE đi vào giai đoạn phân phối sau thời gian tăng giá mạnh là hoàn toàn có thể và cũng là cơ hội để các đối thủ tung bài tấn công, vượt mặt.
“VẤN ĐỀ” TẠO “CƠ HỘI”
Với những vấn đề mà Hyperliquid đang phải đối mặt, mình nghĩ Hyperliquid đang ở giai đoạn càng phải đẩy mạnh hơn việc phát triển theo chiều ngang. Nhất là khi họ đang có đủ những điều kiện cơ bản:
Sản phẩm chính đã hoạt động tốt ở một mức độ nhất định.
Hyperliquid có HyperEVM.
Có Builder Code.
Đặc biệt là khi có HIP-3.
Bản thân Hyperliquid L1 là một Blockchain tập trung cho việc trading và sản phẩm xương sống của hệ là sàn Hyperliquid. Nên cơ hội tốt mình nghĩ sẽ nằm ở chính ở những sản phẩm giúp grow trực tiếp hoặc tận dụng được những lợi thế, điểm mạnh mà Hyperliquid đang có. Thay vì là các mảng cơ bản: AMM, Bridge, Launchpad, Lending,…
Builder Code và HIP-3 chính là 2 món mà team Hyperliquid dùng để phát triển nhanh theo chiều ngang.
Builder Code giống như một chương trình affiliate, bạn chỉ việc bê toàn bộ Hyperliquid đặt vào sản phẩm của bạn, custom lại giao diện người dùng cho phù hợp theo hướng bạn muốn và ăn hoa hồng trên từng giao dịch với Hyperliquid.
Các dự án trong nhóm Builder Code chủ yếu là các sản phẩm sở hữu người dùng cuối, nó giúp cho Hyperliquid ngầm tiếp cận đến nhiều nhóm người dùng mới có sẵn từ các nền tảng khác nhau. Một chiến lược mở rộng khá tốt. Tuy nhiên về lâu về dài có thể không còn hiệu quả hoặc gây hại tới chính Hyperliquid. Vì các app này rồi cũng sẽ nhúng những sàn Perp Dex khác vào và các app phân phối này giống như một Perpetual Aggregator hơn là mang lại giá trị độc quyền cho Hyperliquid.
Nếu Hyperliquid bị phụ thuộc nhiều vào sức mạnh phân phối của các app này thì rõ là không tốt. Tuy nhiên, các app hiện tại chưa có gì quá đặc biệt, giao diện, trải nghiệm trade không khác gì trực tiếp trade trên Hyperliquid, ngoài trừ một số có cung cấp phiên bản Mobile app. Nên chưa phải là thứ để lo Hyperliquid bị phụ thuộc.
Việc Based đứng đầu trong nhóm Builder Code có thể đến từ kỳ vọng airdrop khi nó vừa là cái tên mới, vừa là dự án build native trên Hyperliquid. Cá nhân mình chưa đánh giá cao cơ hội sẽ có ở nhóm này.
HIP-3 là cái mình chú ý hơn.
Hiểu đơn giản, HIP-3 là một nâng cấp cho phép bất kỳ dự án nào stake 500,000 HYPE cũng có thể tạo một thị trường tài sản Perpetual riêng sử dụng hạ tầng công nghệ của Hyperliquid, hưởng phí giao dịch và share lại một phần doanh thu với team Hyperliquid.
→ Đây là cơ hội để các dự án bên ngoài nhảy vào tận dụng điểm mạnh của Hyperliquid để tạo ra những thị trường tài sản mà team Hyperliquid chưa đụng tới.
Equity Perp (Long/Short cổ phiếu truyền thống) là món đang được một số bên bắt đầu phát triển. Bản thân mình cũng đang rất quan tâm mảng này trong xu hướng Perpetual Dex vì một số lý do mình đã nói ở đây.
Một số cái tên đặc biệt trong nhóm HIP-3 này là:
Felix: ban đầu tập trung vào mảng lending/borrowing, stablecoin và gần đây mở rộng sang Perp cho tài sản RWAs như Cổ phiếu và Hàng hóa.
Ventuals: concept dự án này là Long/Short mấy công ty nổi tiếng nhưng đang ở dưới hình thức công ty tư nhân (trước IPO list sàn) như SpaceX, OpenAI,… Mảng này mình chưa thấy được tính khả thi vì thanh khoản của nó rất thấp. Nguyên nhân chính là do nó không có giá trị tài sản thật để dựa vào, market maker cũng không thể hedging rủi ro khi họ tham gia cung cấp thanh khoản. Nên có khi áp dụng nó dưới dạng Prediction Market có khi lại phù hợp hơn.
(Bạn có thể tìm hiểu thêm các dự án khác trong hệ sinh thái Hyperliquid tại đây)
Equity Perp là một mảng tiềm năng vì nó là thứ mà ở thị trường tài chính truyền thống không thể cung cấp được. Trong khi Perpetual Trading là món trade mà retail (nhà đầu tư nhỏ lẻ, cá nhỏ, tôm tép) thích.
Tuy nhiên, vẫn còn một số vấn đề lớn mà các dự án này cần giải quyết để thực sự bùng nổ cũng thách thức trước các đối thủ tiềm năng khác. Cụ thể là nằm ở câu chuyện thanh khoản.
Thanh khoản của các sản phẩm Equity Perp nói chung trên thị trường và các nhóm HIP-3 này đều đang thấp. Vì để market maker tham gia vào cung cấp làm dày thanh khoản (market making) họ cần đảm bảo được khả năng hedging lại các vị thế Perpetual mà họ mở đối ứng với các trader.
Rủi ro về mặt orcale, độ trễ vì không có tài sản Equity Spot trực tiếp trên Hyperliquid chain nên có thể tạo ra rủi ro lớn khi market maker họ tham gia cung cấp thanh khoản, càng đặc biệt hơn khi thị trường truyền thống vào 2 ngày nghỉ cuối tuần. Trong khi phần này, Solana lại đang có điểm sáng hơn nhờ xStock đã mang được cổ phiếu lên onchain.
Giải quyết được bài toán này, là giải quyết được câu chuyện thanh khoản và funding rate tốt hơn, thậm chí là cung cấp được đòn bẫy cao hơn thu hút nhiều trader đến trade.
Cùng một mã cổ phiếu Tesla nhưng ở TradeXYZ, mức funding rate lên tới 23.6% trong khi trên Felix chỉ 4.46%. Vì dù cùng sử dụng công nghệ lõi của Hyperliquid thông qua HIP-3 nhưng các dự án vẫn sẽ còn tuỳ chọn, setup thêm vài thứ như chọn nhà cung cấp Oracle, các quy tắc xác định giá vào những thời điểm thị trường truyền thống đóng cửa, điều phối thanh khoản, quản trị xử lý rủi ro trên protocol,… vẫn là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới trải nghiệm người dùng và quyết định sự thành bại của một dự án.
Ai giải quyết được bài toán này tốt hơn, rõ ràng là một điểm sáng để bạn chú ý.
Có thể thời gian vừa qua bạn nghe tới cái tên Hyperliquid rất nhiều cũng như về sự thành công của nó. Tuy nhiên, nhìn kỹ hơn mọi thứ xoay quanh hệ sinh thái Hyperliquid vẫn còn rất non trẻ. Nếu như Jeff từng nói mục tiêu của họ khi xây dựng Hyperliquid là trở thành “ngôi nhà của thế giới tài chính” - hiểu đơn giản là trung tâm thanh khoản cho các tài sản và hoạt động tài chính (hay AWS of Liquidity) thì những gì diễn ra xung quanh Hyperliquid hiện tại vẫn còn rất sơ khởi. Phần lớn các dự án đặc biệt trên hệ Hyperliquid hiện tại chưa có token nên sử dụng sản phẩm cũng đang là cách duy nhất tiếp cận cơ hội.
Nếu bạn tin Hyperliquid sẽ tiếp tục phát triển hoặc họ đang càng phải tập trung đẩy mạnh hệ sinh thái theo chiều ngang đi nhanh hơn nữa thì ở trên là tất cả những gì cần nắm và đáng quan tâm nhất về hệ sinh thái này.


🖼 The Ivy NFT | Cộng đồng Ivy NFT Holder:
→ X: @TheIvyNFT
→ Bộ sưu tập NFT: dagora.xyz/ivynft
📈 MarginATM | Cộng đồng trader:
→ X: @MarginATM
→ Telegram: t.me/marginatm
😎 Upside | Cộng đồng nhà đầu tư crypto
→ X: @gm_upside
→ Telegram: t.me/Coin98Insights
→ Tiktok: tiktok.com/@upsidevn
→ FB Group: fb.com/groups/Coin98.Net









