Một bức tranh mà bạn dễ dàng quan sát được khi nhìn vào thị trường crypto hiện tại so với khoảng 5 năm trước là chúng ta đang có rất nhiều Blockchain, dẫn đến việc xuất hiện hàng loạt hệ sinh thái lớn nhỏ khác nhau trên thị trường. Từ mỗi hệ sinh thái lại sinh ra nhiều mảng, nhánh dự án khác nhau.
CoinMarketCap thống kê thị trường hiện tại có hơn 20 triệu đồng coin, token so với 2021 chỉ khoảng 20,500 đồng. Tất nhiên nhiều trong số 20 triệu này là memecoin nhưng nó cũng cho bạn thấy được thực tế dòng vốn dễ bị phân mảnh hơn rất nhiều.
Mà phân mảnh đồng nghĩa với việc bạn cần quan sát kỹ hơn mới có thể tìm thấy được cơ hội tốt và cũng đồng nghĩa với việc không phải hệ sinh thái hay dự án nào cũng có cơ hội tốt như nhau.
Nói tới hệ sinh thái Blockchain, vấn đề “đau đầu” nhất hiện tại mình thấy đang là:
Team có thể có tiền nhưng không có founder, dev xịn đến làm dự án.
Team có thể có tiền nhưng không có user.
Team có thể có tiền nhưng không có tiềm lực mạng lưới mối quan hệ.
Tệ nhất là không có gì ngoài công nghệ Blockchain.
Việc xây dựng một Blockchain đủ tốt, tung ra thị trường đã trở nên dễ dàng hơn. Thành ra mình tin thị trường mùa này sẽ càng không đơn giản chỉ cần bạn có một Blockchain là tự khắc có dev xịn, dự án tốt, có nhiều thứ để chơi xuất hiện để user tới.
Và nó khiến mình nhìn tới Solana.
Phải nhấn mạnh một xíu là cơ hội sắp tới mình nghĩ không chỉ có trên Solana. Nhưng Solana có thể là một trong số ít khả năng sẽ có những cơ hội tốt xuất hiện.
Hẹn bạn các bài viết sau để làm rõ cái “số ít” đó. Còn bài này, nhường sóng cho Solana.
LÝ DO ĐỂ BẠN NGHĨ SOLANA CÓ CƠ HỘI
Trước khi đi tìm cơ hội cụ thể với một dự án, mảng hay hệ sinh thái nào đó thì một câu hỏi quan trọng mình thường đặt ra là: “Tại sao cơ hội lại có thể có trên Solana?”

Sau khi quan sát, đây là những lý do mình chắt lọc được để làm cơ sở kỳ vọng sẽ có cơ hội xuất hiện trên Solana.
1. Solana đang có một chỗ đứng top đầu thị trường
Memecoin không phải là một cái gì đó mới lần đầu xuất hiện trên thị trường nhưng Solana là chain đầu tiên phát triển rất mạnh nhờ sóng memecoin.
Memecoin hiện tại dù đã nguội đi nhiều nhưng bạn không thể phủ nhận nó đã giúp Solana lấy lại sự chú ý, hồi sinh kể sau vụ sập FTX từ đáy $8. Tính đến hiện tại, Solana và Ethereum gần như là 2 hệ sinh thái duy nhất cạnh tranh nhau vị trí top 1 về volume giao dịch.
Mình muốn làm rõ là việc meme chiếm sóng không phải là vấn đề chỉ ở trên Solana mà thực chất nó gần như chiếm sóng nguyên cả cái market này vì retail họ không biết trade gì ngoài meme. Nên không thể trách tại sao market hiện tại chỉ toàn đi trade meme.
(Bỏ qua BNB Chain vì bị nhiễu từ hoạt động cày volume lấy điểm Binance Alpha)

source: Blockworks
Xét về tổng giá trị tài sản nằm trong các dự án (TVL) trên một hệ, Ethereum chắc chắn là top 1 và giữ một khoảng cách cách biệt với phần còn lại. Nhưng nếu tài sản chỉ nằm im một chỗ, khoá lại trong các dự án DeFi thì dòng vốn đó có thể coi là chưa được khai thác hiệu quả.
Nếu xét về độ “năng động” của dòng vốn thì Solana lại đang tốt hơn Ethereum.

source: defillama
→ Hai data trên cho bạn thấy Solana đang là chain có người dùng, có lý do để họ sử dụng và hoạt động tích cực trên hệ sinh thái.
2. Luôn dẫn đầu là nơi tạo ra doanh thu lớn nhất thị trường
Cũng xuất phát từ việc có người dùng hoạt động tích cực trên chain, Solana đang có 23 tuần liên tiếp đứng đầu về lượng doanh thu được tạo trong hệ.
Bạn có thể tưởng tượng Solana giống một quốc gia có sẵn nguồn tài nguyên chỉ thiếu người tới khai thác tài nguyên đó. Hoặc là một quốc gia có thị trường nhu cầu tiêu thụ, sức mua lớn và giờ chỉ thiếu nguồn cung sản phẩm phù hợp.
Trong một bối cảnh chung khi mà không phải hệ nào cũng có người dùng, dòng vốn và thanh khoản. Những gì Solana đang cho thị trường thấy là họ có một môi trường tốt để một ai đó đến làm sản phẩm, khai thác và tận dụng lợi thế về người dùng, dòng vốn sẵn có và khả năng tạo ra lợi nhuận tốt mà Sol đang có.

source: Blockworks
3. Internet Capital Market không phải memecoin
Internet Capital Market (ICM) không phải là tên của một xu hướng memecoin hay đơn giản chỉ là một narratives. Chính xác thì Internet Capital Market là tầm nhìn ngay từ ngày đầu của Toly (Founder Solana) về việc biến Solana trở thành một môi trường tốt nhất cho các hoạt động tài chính diễn ra, một phiên bản phi tập trung của sàn Nasdaq.
Trước đây, mạng lưới Solana hoạt động thường không ổn định. Nếu bạn là dân DeFi mùa 2021 chắc không lạ những lần Sol bị ngừng chain đột ngột. Lần cuối cùng bị sự cố này là vào tháng 2, 2024.
Qua nhiều thay đổi về hạ tầng thì Solana đã có 18 tháng hoạt động liên tục. Ngay cả những thời điểm nóng như $TRUMP token xuất hiện trên Solana, hút hết thanh khoản cả thị trường, mọi thứ đổ dồn về Solana nhưng phí giao dịch vẫn thấp (rẻ hơn Ethereum 1500 lần và rẻ hơn Base 3.6 lần) và mạng lưới vẫn hoạt động bình thường.
Mình nghĩ nếu đã xác định thị trường crypto rồi sẽ phải tới giai đoạn được ứng dụng rộng rãi, phổ biến (mass adoption) thì thị trường này chắc chắn không thể thiếu một môi trường tốt, tối ưu dành cho khía cạnh giao dịch được.
Như vậy, ngoài có dòng vốn, có người dùng hiện hữu, mình và bạn giờ lại biết Sol đang có một tầm nhìn phù hợp để hệ sinh thái tiếp tục tiến xa hơn. Và nếu nó đã là một tầm nhìn, mục tiêu cốt lõi thì chắc chắn team sẽ làm mọi cách để đạt được.
“Mọi cách để đạt được” = “Mặt công nghệ, kỹ thuật” + “Go-to-Market”
Cơ hội sẽ ra đời từ cách team “Go-to-Market”.
4. Solana sẽ còn tối ưu và cạnh tranh hơn
Dành cho bạn nào muốn tìm hiểu thêm sâu hơn về Solana, đây là bài viết chi tiết nhất mà mình đọc được về những gì Solana sẽ làm để thực hiện được mục tiêu Internet Capital Market.
Mình không thích nói những thứ mang nặng chuyên môn kỹ thuật nên mình sẽ tóm gọn về mặt bản chất những thay đổi sắp tới trên Sol và cách nó tác động ra sao.
Nhìn chung Sol vẫn có nhiều bản cập nhật xếp hàng ra mắt dần từ nay tới 2027 để cải tối ưu và cải thiện những gì đang bị hạn chế làm kém cạnh tranh trên thị trường.
Nghe 2027 có thể thấy lâu nhưng theo mình tìm hiểu thì BAM Upgrade do đội Jito phát triển là cập nhật đủ thực dụng cho Solana và sẽ chính thức chạy trong 1-3 tháng tới.
Mình có nghe một buổi LIVE và hỏi CoFounder đội làm BAM để hiểu rõ bản chất tác động của nó. Ngắn gọn câu trả lời là nó giúp các dự án có được một yếu tố quan trọng đã giúp Hyperliquid thành công như hiện tại là Prioritized Cancels - vốn là điểm hạn chế trên Sol làm các dự án Spot & Perp Dex kém cạnh tranh vì không thể làm sổ lệnh (CLOBs) hoạt động tốt được.

source: 0xResearch
Dành cho bạn nào muốn tìm hiểu sâu hơn, mình sẽ giải thích thêm về sự quan trọng của BAM hoặc không bạn có thể lướt xuống tiếp các phần dưới.
Một phần lý do Hyperliquid thành công là vì họ luôn đi đầu list những cặp giao dịch mà các sàn Dex hay Cex khác không có hoặc chưa kịp có. Bạn có thể trade memecoin ngày trước khi nó launch chính thức. Để làm được điều đó một cách trơn tru sẽ cần có Market Maker tham gia tối ưu thanh khoản cho trader ra/vào lệnh. Mà để Market Maker tham gia thì cơ chế đặt lệnh trên onchain phải tốt, tối ưu như trên Cex. Và đó là điểm hạn chế của Solana làm các dự án Dex kém cạnh tranh.
Phần này hơi kỹ thuật một xíu: Cơ chế sổ lệnh trên Solana - CLOBs hoạt động theo kiểu mọi giao dịch được gom lại và sắp xếp theo thứ tự để ưu tiên xử lý → Gây bất lợi cho Market Maker → Làm Market Maker không chủ động, linh hoạt trong việc huỷ lệnh khi giá bất lợi → Nên Market Maker sẽ phải đặt giá chênh lệch (spread) rộng hơn để an toàn cho họ → Mà spread rộng hơn thì ảnh hưởng đến trader.
Và tóm lại, upgrade BAM sẽ đi giải quyết phần này. Nó cho phép các dự án có thể ưu tiên huỷ lệnh để giảm thiểu rủi ro cho phía Market Maker họ tham gia.
Ngoài ra, với cách tiếp cận các dự án trên Solana có thể tự chủ về mặt can thiệp, sắp xếp logic các giao dịch để đưa lên chain (Application Controlled Execution) là hướng tiếp cận mà mình nghĩ Solana đang đưa ra thêm lý do để các dự án không cần thiết phải build một chain riêng, rời bỏ chain gốc sau khi đã "lớn" để có được hầu hết những thứ mà một dự án muốn: từ mặt hiệu suất tới lợi ích kinh tế.
Nhìn chung thì sau sóng memecoin bùng nổ kinh dị vừa rồi, Solana lời rất nhiều: người dùng, dòng vốn nằm sẵn trên hệ. Việc của họ giờ là tiếp tục tận dụng, build up từ những gì đã có được từ đợt memecoin vừa rồi.
Sẽ ra sao nếu một nơi sẵn nhiều người dùng, sẵn nhiều dòng vốn và sắp tới sẽ xuất hiện những product market fit? Nhất là khi xuất hiện giữa một rừng dự án meme không có giá trị và xu hướng trade meme cũng đang đi tới đỉnh trên Solana.
Mình nghĩ nó giống con đom đóm xuất hiện giữa rừng tối om. Rất dễ thu hút chú ý.
→ Vậy những cơ hội trên Sol sắp tới nếu có sẽ quanh những xu hướng gì?

LƯU Ý: Sẽ không có kèo nào được call trong bài viết này.
Ivy là một cộng đồng mà tụi mình luôn đề cao hướng đến phát triển kiến thức và chính bạn phải biết bản thân mình đang làm trong quá trình đầu tư. Nên bài viết này sẽ chỉ đưa ra những suy nghĩ, quan sát, cơ sở để bạn có thông tin tham khảo và tự đưa ra quyết định phù hợp với từng người.
Hoặc bạn có thể join Discord dành riêng cho Ivy NFT Holder. Đây là nơi anh em Ivy thoải mái hỏi đáp, chia sẻ, đóng góp quan điểm về những gì diễn ra trên thị trường và về những gì anh em đang đầu tư.
P/s: mình cũng pick được vài cái tên trên Solana và đã vào vị thế một ít, hẹn anh em ở group discord dành riêng cho Ivy NFT Holder để cùng thảo luận thêm. 😁
NẾU KHÔNG PHẢI MEME THÌ SẼ LÀ GÌ TRÊN SOLANA?
Cái gì cũng vậy, nếu sau một thời gian không có gì đổi mới sẽ tới lúc nó bảo hoà. Memecoin cũng tương tự. Nó sẽ không chết nhưng độ khó và rủi ro ngày càng cao. Thời gian sống của memecoin trên Sol rút ngắn dần xuống 1 ngày, rồi còn vài tiếng.
Nên thôi bỏ meme qua một bên. Thẳng vào trọng tâm: Cơ hội sắp tới trên Solana mình nghĩ nó sẽ xoay quanh cái tầm nhìn Internet Capital Market của Sol.
Như mình nói ở trên, đơn giản vì nó là tầm nhìn mà Solana muốn đạt được thì chắc chắn họ sẽ làm mọi cách để đạt được mục đích đó.
Và nó đang quay về lại DeFi - mảng liên quan trực tiếp tới tầm nhìn ICM. Thêm nữa, ở đâu có vấn đề và vấn đề đó có thể giải quyết được → ở đó có cơ hội.
Mình đang muốn nói đến các dự án làm về Dex: Spot, Perp - đặc biệt là Perp. Vì như bạn thấy ở lý do số 4 đã nói ở trên, các Dex trên Solana lâu nay có vấn đề nhưng nó đang cho thấy có cửa để phát triển tốt hơn và để cho thị trường vẫn có lý do để kỳ vọng.
*Perpetual Dex:
Perp Dex trên Solana, nếu so với volume chục tỷ đô mỗi ngày của Hyperliquid thì bạn sẽ thấy mảng Perp trên Solana vẫn còn rất nhỏ bé. Nguyên nhân chính đến từ hạn chế về prioritized cancel như mình đã nói. Trong khi “Trading Đòn Bẩy” là một mảng không thể thiếu trong thị trường này.
Với nâng cấp BAM theo kế hoạch là 1-3 tháng nữa, mình kỳ vọng Perp Dex trên Sol sẽ có sóng, được chú ý trong thời gian tới.
Jupiter hiện tại chiếm khoảng 76% thị phần mảng Perp Dex trên Sol. Tuy nhiên, mảng Perp trên Sol mình thấy khả năng chưa ngã ngũ. Jupiter chỉ mới có duy nhất 3 cặp trade: BTC, SOL, ETH.
Drift Protocol - một dự án OG trên Solana thì đang bắt tay với Jito để “đưa BAM” vào sản phẩm của họ, giải quyết những hạn chế trước giờ.
Ngoài ra còn rất nhiều dự án mới khác trong mảng này đang xuất hiện, thậm chí chưa mainnet sản phẩm.
Đây là danh sách các dự án trong mảng Perp trên Solana: Saros, Bulk Trade, Tempo, Ranger Finance, Adrena, Flash Trade, Bullet (rebrand từ Zeta).

source: messari
*Spot Dex:
Gần đây trên Solana có một hiện tượng dex mới là Prop AMM - thanh khoản trên nhóm dex này là do một bên riêng tư đứng ra cung cấp thanh khoản thay vì pool thanh khoản ai cũng có thể cung cấp được như trước giờ.
Nhóm này chiếm khoảng trên 50% tổng volume giao dịch đối với các cặp thanh khoản khoản cao chủ yếu như SOL/Stablecoin và các cặp Stablecoin với nhau.
Là một nhóm mới, chiếm thị phần volume cao, đang được coi là một sự đổi mới (innovation) cho Dex trên Solana. Tuy nhiên, hiện tại mình chưa thấy có cơ hội để chen chân đầu tư hay thậm chí là airdrop. Và cũng không rõ nhóm này có ra token không vì thấy cách họ hoạt động đang giống một Market Maker độc lập.
Nhóm Prop AMM này không có giao diện người dùng để bạn xài nên cách duy nhất để tương tác được với nó là dùng thông qua các Dex Aggregator như Jupiter hoặc Titan.

Khả năng cao trong tương lai, hệ sinh thái Solana sẽ chia ra 2 cực trong mảng Dex. Một là Prop AMM phục vụ cho tài sản thanh khoản cao. Còn hai là nhóm AMM huyền thoại.
Mảng Spot Dex này ngoài nhóm Prop AMM, hiện tại mình đang thấy có 2 dự án mới và nổi bật là: Titan Exchange (aggregator đang cạnh tranh với Jupiter) và DeFiTuna.
Mình đang sử dụng Titan Exchange chủ yếu cho các lệnh swap trên Sol. Hiện tại bạn sẽ cần mã mời mới dùng được. Join Discord Ivy và nhắn mình, mình share mã mời nha.
Về DeFiTuna, trong khi chờ đợi cập nhật BAM mainnet để tối ưu hoá phát triển cơ chế sổ lệnh (CLOBs) cho các Dex, DeFiTuna đang bán cho thị trường một giải pháp khác và tận dụng thêm nguồn vốn cho vay để tăng thêm thanh khoản.
Mới xuất hiện vào cuối tháng 7, dex cũng mới có 3 cặp giao dịch nhưng đang giành được 6% thị phần, đứng top 4 so với các Dex AMM khác.
Ngoài ra những xu hướng khác liên quan đến tầm nhìn Internet Capital Market nên chú ý tới là: Launchcoin Platform.
Nếu không phải PumpFun, BonkFun hay Believe App thì có hai dự án mới xuất hiện gần đây trong mảng này là: Gavel (Ellipsis - team OG trên Sol làm) và Heaven.
Trong khi phần còn lại đang đi theo hướng meme launching thì Gavel của team Ellipsis hướng đến launching dự án có sản phẩm thay vì memecoin đơn thuần. Team build một nền tảng để có một đợt ra mắt token fair nhất, chống bot. Mình thấy ở đây họ hướng tới câu chuyện hiện thực hoá môi trường IPO tốt.
Vì Gavel là một launching platform được Toly đăng shout out trên X. Nên mình nghĩ không nên bỏ qua, để ý tới dự án có thể launch trên Gavel sắp tới.
$SOL CÓ CỬA TĂNG HAY KHÔNG?
Mình nghĩ nhiều bạn đọc bài này cũng là một SOL holder giống mình nên mình cũng chia sẻ thêm góc nhìn cá nhân về $SOL trong thời gian tới.
Hệ sinh thái Solana phát triển là một chuyện nhưng để $SOL thực sự tăng giá - ý mình là tăng mạnh và nhanh hơn so với các đồng coin khác hay cụ thể hơn là so với $ETH, đảo ngược lại cái chart này thì $SOL sẽ cần nhiều hơn vậy.

source: tradingview
Vấn đề chung của cả thị trường hiện tại là thiếu những sản phẩm, ý tưởng đột phá, những thứ mang tính mới mẻ như altcoin season 2021 đã từng làm động lực FOMO lớn.
Nếu nhìn vào cách $ETH tăng mạnh trong 1 tháng qua, bạn sẽ thấy gần như động lực đến hoàn toàn từ phía tổ chức tài chính truyền thống bước vào chứ không phải vì một xu hướng mới nào xuất hiện trong hệ sinh thái Ethereum.
Do đó, mình nghĩ việc có sự xuất hiện, hợp tác từ phía tổ chức, tay chơi lớn từ truyền thống sẽ đóng vai trò rất lớn trong việc kéo giá $SOL đi lên. Chẳng hạn như: [một Robinhood x Arbitrum], [một Tom Lee] hay [một DAT] moment.
Hoặc không, SOL cần có gì đó đột phá hơn. Đó có thể là nơi có ứng dụng đầu tiên đạt 50-100M người dùng hay một sản phẩm nào đó vượt trội trên thị trường như [Uniswap, PumpFun, Hyperliquid] moment.
→ Mình nghĩ đây là bull case chính cho $SOL để đủ khả năng pivot lại cái chart SOL/ETH và mới đủ để kỳ vọng $SOL reach $1,000. Nếu không thì $SOL sẽ có thể theo kiểu nước lên thì thuyền lên theo thị trường chung.
Mà nếu lên kiểu như vậy thì sẽ thường là lên chậm.

Theo dõi thêm các kênh khác của Ivy
The Ivy NFT | Cộng đồng Ivy NFT Holder:
→ X: @TheIvyNFT
→ Discord: discord.com/invite/sCGyynPerR
MarginATM | Cộng đồng trader:
→ X: @MarginATM
→ Telegram: t.me/marginatm
→ Signal trading: t.me/marginatm/13895
Upside | Cộng đồng nhà đầu tư crypto
→ X: @gm_upside
→ Telegram: t.me/Coin98Insights
→ FB Group: fb.com/groups/Coin98.Net



