Richard Feynman là nhà vật lý hiện đại rất nổi tiếng. Sự nổi tiếng đó không chỉ gói gọn trong lĩnh vực khoa học mà còn ở cách Feynman dạy cách sử dụng bộ não.

“Hiểu biết” rất khác so với “biết”. Việc “biết” chỉ đơn thuần là nhìn thấy những bề nổi của một thứ và ghi nhớ nó. Không khác gì con vẹt. Trong khi việc “hiểu biết” là tìm tới bản chất, để thật sự hiểu ngọn nguồn, nguyên nhân, gốc rễ một vấn đề.

Điều này quan trọng và rất quan trọng. Vì chỉ khi hiểu cặn kẽ một thứ, bạn mới có thể đưa ra được những suy luận, đánh giá tốt về nó. Nên hãy biết bạn biết cái gì, biết khi nào bạn thực sự biết, biết cái bạn không biết để thực sự hiểu biết.

• Bitcoin đã vượt $90,000 nhờ câu chuyện “Sell America” nhưng không giữ được đà. ETF BTC tại Mỹ ghi nhận ~$700M outflow trong 1 ngày. CLARITY Act bị đình trệ, Coinbase rút ủng hộ và khả năng thông qua giảm mạnh.

• Ở chiều dài hạn, tokenization và TradFi onchain adoption tăng tốc với kế hoạch chứng khoán token hóa giao dịch 24/7 của NYSE, hỗ trợ thesis RWAs, trong khi RWAs và Gaming dẫn nhịp hồi, còn crypto equities và miners tiếp tục suy yếu.

• Có một sự dịch chuyển dòng tiền trong vài tuần gần đây. Nhóm cổ phiếu vốn hoá thấp (Russell 2000) tiếp tục tăng mạnh, và vượt trội hơn S&P500 với chuỗi phiên tăng liên tiếp và đóng cửa kỷ lục, trong khi S&P500 đã hai tuần giảm liên tiếp.

• Intel đang có mức giảm 17% trong ngày - mạnh nhất trong 3 năm bởi ảnh hưởng báo cáo thu nhập Q4.

• Vàng và bạc tăng mạnh khi dòng tiền tìm nơi trú ẩn giữa bất ổn thương mại và địa chính trị, với vàng liên tiếp phá đỉnh mới, vượt $4,800 rồi $4,900/oz chỉ trong vài ngày. Đà tăng diễn ra song song với biến động mạnh của cổ phiếu, cho thấy nhu cầu phòng thủ vẫn chiếm ưu thế trong tuần.

• Tuần sau sẽ có quyết định lãi suất, thị trường tin Fed sẽ giữ nguyên. Căng thẳng chính trị, thương mại đe dọa áp thuế và các phát biểu về Greenland là nguyên nhân làm dòng tiền liên tục đảo chiều.

• Ngoài ra, lợi suất trái phiếu Nhật tăng mạnh, làm dấy lên nguy cơ các vị thế vay đồng YEN lãi thấp để đầu tư toàn cầu bị tháo chạy, gây áp lực lên trái phiếu Mỹ và thị trường cổ phiếu.

• Nhà đầu tư tổ chức toàn cầu đang nắm giữ lượng tiền mặt thấp kỷ lục (3.2% AUM), mức thấp nhất từ thập niên 1990. Theo Bank of America, các nhà quản lý quỹ đang lạc quan nhất kể từ tháng 7 năm 2021. Trong khi đó, phần lớn các nhà đầu tư toàn cầu không có biện pháp bảo vệ nào trước nguy cơ thị trường chứng khoán giảm mạnh nhất từ ​​trước đến nay, với tỷ lệ phần trăm cao nhất kể từ đầu năm 2018.

New York Stock Exchange vừa thông báo đang phát triển một nền tảng mới cho phép giao dịch cổ phiếu 24/7 bằng cách đưa cổ phiếu lên blockchain. Theo kế hoạch, NYSE vẫn sử dụng hệ thống khớp lệnh hiện tại, nhưng việc thực thi và ghi nhận sẽ diễn ra trên blockchain. Nền tảng hỗ trợ cả cổ phiếu truyền thống được đưa lên blockchain và cổ phiếu mới phát hành trực tiếp trên đó, và mọi quyền lợi của cổ đông vẫn có giá trị y nguyên. Việc triển khai nó vẫn còn phụ thuộc vào cơ quan quản lý phê duyệt.

Ở góc nhìn tích cực, đây là dấu hiệu cho thấy việc đưa tài sản tài chính lên blockchain không còn chỉ là câu chuyện thử nghiệm. Nếu cổ phiếu có thể giao dịch liên tục, các sản phẩm phái sinh (Equity Perp) và cổ phiếu giao dịch trên crypto (Tokenized Stock) sẽ có giá tham chiếu xuyên suốt cả tuần, giúp thanh khoản tốt hơn, đặc biệt cuối tuần.

→ Và khi giá trong môi trường crypto bám chặt với giá cơ sở thực, thanh khoản tăng, điều này có nghĩa nó sẽ đi sâu hơn vào các hoạt động defi khác: thế chấp, cho vay, staking,…

Tuy nhiên, vẫn có đó một số câu hỏi và sự chưa rõ ràng ở thông báo này. Nó vẫn thiếu nhiều chi tiết quan trọng như sử dụng hạ tầng blockchain nào, phạm vi người dùng ở đâu, hay cách vận hành cụ thể ra sao. Nhiều người tin đây chưa hẳn là một mô hình mới hoàn toàn, mà có thể chỉ là hệ thống truyền thống được mở rộng thêm một lớp công nghệ phía sau. Nên nếu xem đây là cách để NYSE bước sâu vào thế giới DeFi là một cách hiểu chưa chính xác.

Nhìn chung, khi các tổ chức tài chính lớn có thể đưa cổ phiếu và tài sản tạo dòng tiền thật lên blockchain, lợi thế của nhiều dự án crypto chỉ dựa vào công nghệ hay chỉ mang tính “copycat” sẽ giảm dần. Cuộc cạnh tranh sẽ không còn xoay quanh ai dùng blockchain trước, mà là ai phân phối tốt hơn, ai có thanh khoản thật và mô hình kinh doanh rõ ràng hơn.

Không còn chỗ cho việc đi bộ và chill, nằm chờ thời, chờ narratives tới. Mọi thứ đang đi tới giai đoạn bứt tốc, để giữ một khoảng cách nhất định với những kẻ đến sau. Đây là động lực tốt về dài hạn cho thị trường crypto nhưng cũng vừa là áp lực buộc thị trường phải trưởng thành nhanh hơn hoặc không, tất cả sẽ “bị Netscape”.

Gọi vốn và thiết kế tokenomics chưa bao giờ là một vấn đề cũ trong thị trường crypto. Nhiều dự án đôi khi không chết vì sản phẩm tệ mà vì cái sai trong việc thiết kế, phân bổ token của họ. Về câu chuyện này, Toly có đưa ra góc nhìn sau:

“Tôi khá chắc rằng công thức tối ưu để huy động vốn cho startup giai đoạn sớm là:

Perps là một trong những mảng khó nhất để xây dựng trên Solana. Dù block time nhanh, Solana vẫn chưa đáp ứng được độ trễ cực thấp và sự ổn định mà các market maker chuyên nghiệp cần. Với perps, vấn đề không chỉ là khớp lệnh, mà là quản lý rủi ro theo thời gian thực, điều mà smart contract thuần onchain rất khó xử lý ở quy mô lớn.

Mình từng nói rất nhiều về Perp Dex của Solana trong 2026 sẽ là một bước tiến mới về mặt cạnh tranh trên thị trường. Ba cái tên đặc biệt nhất hiện tại là: Drift, Bulk, Phoenix.

Phoenix hiện tại gần như mọi thứ chỉ mới dừng lại ở ý tưởng, nên nói về Perp trên Solana thì Bulk và Drift là 2 cái tên duy nhất mình chú ý.

Về Bulk, mình có một số ý chính sau:

Sự thành công của Hyperliquid được xây dựng riêng cho giao dịch tần suất cao, không phải tranh blockspace hay phí. Trong khi đó, perps trên Solana phải đối mặt với fee market, compute giới hạn và độ trễ cao hơn, khiến trải nghiệm và thanh khoản kém cạnh tranh, đặc biệt với dòng vốn chuyên nghiệp.

Bulk tiếp cận bài toán bằng cách xây một môi trường giao dịch perps chuyên biệt, tách khỏi blockspace Solana nhưng vẫn tận dụng validator và bảo mật của mạng lưới. Cách làm này cho phép độ trễ thấp hơn nhiều, matching và quản lý rủi ro ổn định hơn, trong khi vẫn giữ mức phi tập trung ở cấp độ mạng.

Bulk không coi propAMM là lời giải cho perps. Dù propAMM giúp báo giá nhanh và rẻ, nó không giải quyết triệt để bài toán khớp lệnh và quản lý rủi ro khi thị trường biến động mạnh. Với perps, độ sâu sổ lệnh và risk engine vẫn là yếu tố quyết định.

Về dài hạn, Bulk hướng tới một sàn giao dịch nơi nhiều loại tài sản và thị trường có thể cùng tồn tại trong một tài khoản, chia sẻ margin và thanh khoản. Tuy nhiên, chiến lược mà mình thấy họ đang đi là làm tốt một thứ trước, xây perps đủ mạnh để thu hút thanh khoản thật, rồi mới mở rộng sang các sản phẩm khác.

Mối quan tâm, nhận thức về “Futarchy” và “Ownership” vẫn đang tiếp tục thay phiên nhau compound trên thị trường.

Bên cạnh các quảng cáo miễn phí dành cho narratives “Ownership” qua việc các dự án scam vẫn đang lộng hành bán ICO rồi Rug Pool hay các token holder ngày càng được thấy rõ họ thực sự chẳng được sở hữu gì, thì cách thức biểu quyết, quản trị kết hợp với concept Prediction Market đang ngày càng được bàn tán nhiều hơn (điều mình đã nhắc các bạn nên quan tâm từ sớm): Khi quyết định gắn với yếu tố tài chính → Nó làm người ta có trách nhiệm hơn → Dẫn tới bầu chọn sẽ cho ra kết quả tốt hơn.

Một mẫu hình lý tưởng để áp dụng trong hoạch định chính sách, quyết định của hội đồng quản trị của công ty.

Tuần rồi, Brian Armstrong đề cập đến việc các nhà hoạch định chính sách có thể dùng prediction markets để so sánh trực tiếp hiệu quả kinh tế của từng phương án trước khi ra quyết định, thay vì tranh luận cảm tính.

Interactive Brokers cho biết ForecastX tăng trưởng mạnh, với các hợp đồng dự báo gắn trực tiếp vào nhu cầu thật như điện, khí đốt và thời tiết, và đang được các doanh nghiệp sử dụng để tối ưu vận hành.

Ngoài ra, một research mình đọc được từ Galaxy Research đưa ra góc nhìn: Futarchy là bước tiếp theo của sự phát triển khi nó giúp mọi thứ chuyển từ “điều gì sẽ xảy ra” sang “điều đó có ý nghĩa kinh tế gì và nên hành động ra sao”, nơi giá thị trường trở thành cơ chế ra quyết định ràng buộc. Tuy nhiên, futarchy sẽ chỉ hoạt động tốt nếu tài sản được định giá đại diện cho quyền sở hữu và giá trị thật, điều mà phần lớn token hiện nay vẫn chưa làm được.

The Wharton Online + Wall Street Prep Real Estate Investing & Analysis Certificate Program is an immersive 8-week experience that gives you the same training used inside the world’s leading real estate investment firms.

Use code SAVE300 at checkout to save $300 on tuition.

Program starts February 9.

Get the Brochure

🖼 The Ivy NFT | Cộng đồng Ivy NFT Holder:
→ X: @TheIvyNFT
→ Bộ sưu tập NFT: dagora.xyz/ivynft

📈 MarginATM | Cộng đồng trader:
→ X: @MarginATM
→ Telegram: t.me/marginatm

😎 Upside | Cộng đồng nhà đầu tư crypto
→ X: @gm_upside
→ Telegram: t.me/Coin98Insights
→ Tiktok: tiktok.com/@upsidevn
→ FB Group: fb.com/groups/Coin98.Net